تاریخچه پیشگیری اورژانسی به دهه ۱۹۲۰ باز میگردد، زمانی که محققان متوجه شدند که عصاره تخمدان حیوانات میتوانند مانع بارداری در پستانداران شوند. در اواسط دهه ۱۹۶۰، پیشگیری اضطراری به عنوان درمانی برای قربانیان تجاوز به کار گرفته شد تا از بارداری ناخواسته جلوگیری شود. پزشکان دوزهای بالای استروژن را تجویز میکردند، اما این روش عوارض جانبی سختی به دنبال داشت.
در اوایل دهه ۱۹۷۰، پزشک کانادایی، دکتر آلبرت یوزپ، یک رژیم دارویی با استفاده از دوزهای بالای ترکیبی از استروژن و پروژسترون (اتینیل استرادیول و نورژسترل) برای جلوگیری از بارداری پس از رابطه جنسی معرفی کرد. این روش که به نام روش یوزپ شناخته میشد، به یکی از نخستین روشهای استاندارد شده پیشگیری اورژانسی تبدیل شد.
دوزهای بالای استروژن در روش یوزپ اغلب باعث ایجاد عوارض جانبی مانند حالت تهوع و استفراغ میشد، که موجب شد محققان به روشهای مبتنی بر پروژسترون به تنهایی روی بیاورند که موثرتر و با عوارض جانبی کمتر بودند. این موضوع به معرفی پیشگیری اورژانسی مبتنی بر لوونورژسترل منجر شد. در سال ۱۹۹۷، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برخی از قرصهای ترکیبی ضد بارداری حاوی اتینیل استرادیول و نورژسترل را برای استفاده به عنوان پیشگیری اضطراری پس از مقاربت تایید کرد.
لوونورژسترل که امروزه مورد استفاده است در واقع انانتیومر نورژسترل است. این ماده در اوایل دهه ۱۹۶۰ توسط دانشمند آمریکایی هرشل اسمیت در شرکت داروسازی Wyeth سنتز شد.
در این مقاله سعی شده است به پرتکرارترین پرسشهای پیرامون قرص اورژانسی پاسخ داده شود.
ماده موثره قرص پیشگیری از بارداری اورژانسی
این قرص با نام برند اووسیز حاوی لوونورژسترل میباشد که در دو دوز 0.75 میلی گرم و 1،5 میلی گرم در بازار موجود هستند. بلیستر قرص 0.75 حاوی دو قرص و بلیستر قرص 1،5 میلی گرم حاوی یک قرص است.
جهت کسب اطلاعات بیشتر میتوانید به مطلب لوونورژسترل در وبلاگ داروسازی ابوریحان مراجعه کنید
روش مصرف قرص اورژانسی
این قرص ها که به قرص صبح روز بعد مشهور هستند، باید تا 72 ساعت بعد از رابطه غیرایمن استفاده شوند، هرچند که در برخی منابع این قرص ها تا 5 روز بعد از رابطه نیز همچنان اثربخش هستند ولی هرچقدر که مصرف قرص نزدیکتر به زمان رابطه باشد، اثربخشی بهتری دارد. لذا مصرف قرص حدالامکان نباید به تاخیر افتد.
در صورت تهیه قرص 0.75 میلی گرم به دو روش می توان از آن استفاده کرد:
1-مصرف هر دو قرص بصورت همزمان
2-مصرف یک قرص بعد از رابطه و مصرف قرص بعدی 12 ساعت بعد از مصرف قرص اول
اگر احتمال داده شود که با مصرف قرص عارضه تهوع و استفراغ اتفاق می افتد، بهتر است از روش دوم برای مصرف دارو استفاده شود.
در صورتی که کمتر از دو ساعت از مصرف قرص، استفراغ اتفاق بیفتد، دارو باید مجدد مصرف گردد.
در صورت تهیه قرص 1،5 میلی گرم، یک قرص بعد از رابطه مصرف میشود.
مکانیسم اثر قرص اورژانسی
این دارو با چند مکانیسم مانع از بارداری می شودکه عبارتند از:
- پیشگیری از تخمک گذاری
- جلوگیری از بارور شدن تخمک آزاد شده
- جلوگیری از لانه گزینی جنین در رحم